Panenka vuruşunun ismi, bu tekniği dünyaya duyuran Çekoslovak futbolcu Antonín Panenka’dan geliyor. Kalecinin köşelerden birine atlamasını bekledikten sonra topu hafif bir aşırtmayla kalenin orta bölümüne yollamaya dayanan bu penaltı tekniğini uygulamak, ciddi bir cesaret ve soğukkanlılık istiyor. Panenka penaltısının geçmişi ve uygulanışına ilişkin bilinmesi gereken ayrıntılar şöyle.
PANENKA NE ANLAMA GELİYOR?
Futbolda penaltı kullanırken başvurulan özel vuruş tekniklerinden biri Panenka olarak adlandırılıyor. Bu tekniği uygulayan oyuncu, sert bir şut çekecekmiş izlenimiyle koşuyor ve son anda topun alt kısmına hafifçe dokunup topu havadan, düşük hızla kalenin orta bölümüne yolluyor. Kalecinin köşelerden birine atlamasıyla birlikte top, ortada boşalan alandan geçerek ağlara ulaşıyor.
PANENKA İSMİNİN KAYNAĞI NE?
Bu tekniğin adı, Çekoslovak orta saha futbolcusu Antonín Panenka’dan geliyor. Belgrad’da oynanan 1976 Avrupa Şampiyonası finalinde Batı Almanya ile karşılaşmanın 2-2 tamamlanması üzerine geçilen penaltı atışlarının sonuncusunu Panenka kullandı. Panenka, Alman kaleci Sepp Maier’in köşelerden birine atlamasını bekledikten sonra topu hafifçe aşırtarak kalenin orta bölümüne yolladı ve Çekoslovakya’yı Avrupa şampiyonluğuna taşıdı. Cesaret isteyen bu vuruş, onun ismiyle futbol tarihindeki yerini aldı.
PANENKA PENALTISI HANGİ TEKNİKLE KULLANILIR?
Panenka penaltısını uygularken belirleyici olan temel noktalar, doğru zamanlama yapmak ve kaleciyi yanıltmak. Oyuncu, penaltı noktasına doğru koşusu sırasında topa sert vuracakmış görüntüsü oluşturuyor. Kalecinin bir köşeye yönelerek hamleye başladığı anda, sert bir şut çekmek yerine ayak ucuyla topun altına yumuşakça dokunuyor.
Bu dokunuş sonucunda havalanan top, düşük bir hızla kalenin orta bölümüne yöneliyor. Tekniğin golle sonuçlanabilmesi, kalecinin hareketine erken başlamasını gerektiriyor.
PANENKA VURUŞUNU RİSKLİ KILAN NE?
Futboldaki penaltı teknikleri arasında Panenka, riski en yüksek vuruşlardan biri sayılıyor. Kaleci bulunduğu noktadan ayrılmadığında veya hamlesini geciktirdiğinde, düşük hızla gelen topu kolayca kontrol edebiliyor. Böyle bir durumda penaltıyı kullanan oyuncu, gol fırsatını değerlendirememesinin yanı sıra eleştirilerin de odağına yerleşiyor.
Dolayısıyla Panenka, bilhassa maçın kritik anlarında uygulanması yüksek özgüven ve büyük cesaret isteyen bir teknik olarak değerlendiriliyor.
FUTBOL TARİHİNDE İZ BIRAKAN PANENKA VURUŞLARI
Panenka’dan sonra pek çok tanınmış futbolcu, en kritik karşılaşmalarda bu tekniğe başvurdu. Zinedine Zidane, 2006 Dünya Kupası finalinde İtalya ile oynanan maçta Gianluigi Buffon’a karşı kullandığı, üst direğe çarpıp kaleye giren Panenka penaltısıyla hafızalarda yer etti. Euro 2012’nin çeyrek finalinde İngiltere ile yapılan penaltı atışlarında Andrea Pirlo, aynı turnuvanın yarı finalinde ise Portekiz’e karşı Sergio Ramos bu teknikle ağları havalandırdı.
Söz konusu vuruşlar, Panenka’nın büyük turnuvalarda da sıklıkla tercih edilen bir penaltı tekniğine dönüşmesinde rol oynadı.
ANTONÍN PANENKA’NIN YAŞAMI VE KARİYERİ
Antonín Panenka, 1948 yılında dünyaya gelmiş Çek eski futbolcudur. Futbolculuk kariyerinin önemli bir kısmında Prag temsilcisi Bohemians’ın formasını giyen Panenka, Çekoslovakya Milli Takımı ile 1976 Avrupa Şampiyonası’nda şampiyonluğa ulaştı. Futbol tarihinin ismi en sık anılan oyuncuları arasında bulunan Panenka, adını verdiği penaltı tekniği sayesinde günümüzde de hatırlanmaya devam ediyor.
