Antalya'da 20 Kasım'da tamamlanması planlanan Birleşmiş Milletler iklim konferansı COP31'de ülkeler nihai bir uzlaşıya varamadı. Delegeler, karar metni üzerinde anlaşma sağlamak amacıyla müzakerelerini sürdürüyor.
Gece geç saatlere kadar süren genel kurul toplantısında COP31 Başkanı Murat Kurum, "Bitiş çizgisine yakınız ama daha oraya ulaşamadık" ifadelerini kullandı.
İki haftadır devam eden görüşmelerin, iklim konferanslarının temel gündem başlıkları olan fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı konularında tıkandığı görülüyor. Konferans, ABD ve İsrail'in saldırılarıyla şubat ayında başlayan savaşta İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının ardından küresel enerji sektöründe önemli kesintilerin yaşandığı bir süreçte düzenlendi.
Buna karşın Uluslararası Enerji Ajansı, geçmiş örneklerde olduğu gibi bu gelişmenin fosil yakıtlara yönelik talebi daha da yükseltmediğini bildirdi. Ajans, dünyanın karşı karşıya kaldığı en büyük enerji şokunun piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açmasına rağmen yenilenebilir enerjinin büyümesini hızlandırabileceğini belirtiyor.
Ajansın 19 Kasım'da yayımladığı yıllık rapora göre yenilenebilir enerjideki büyüme artık sadece iklim politikalarıyla sınırlı değil. Düşen maliyetler, enerji güvenliği, ülkelerin fosil yakıt ithalatını azaltma arzusu ve elektriğe yönelik hızla yükselen talep de bu büyümeyi destekliyor. Ajans, yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payının mevcut yüzde 33 seviyesinden 2035'e kadar %45-50 aralığına ulaşacağını öngörüyor.
Yenilenebilir enerjide yaşanan genişleme, COP31'in eş başkanlığını yürüten Türkiye ve Avustralya'nın 19 Kasım'da açıkladığı ikinci karar taslağında defalarca öne çıkardığı başlıklardan biri oldu.
Ancak önceki metinde bulunan fosil yakıtlara ilişkin bölümün tamamen çıkarılması geniş tepkiyle karşılandı. Taslakta karbon yakalama ve depolama teknolojilerine yer verilmesi de eleştirilerin hedefi oldu. Avrupa Birliği, metindeki değişikliğin ardından konferansın "bir fosil zirvesine" dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Fransa ve Panama'nın öncülüğünde Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu ülkeler daha güçlü iklim adımları atılması çağrısı yaptı. Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro ise ülkesinin fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda açık bir taahhüt ile iklim finansmanı gibi önceliklerini içermeyen nihai bir COP31 bildirisini desteklemeyeceğini açıkladı.
Haftanın başında yayımlanan ilk karar taslağında 120 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi yer almıştı. Ancak bu hedef, ikinci taslakta çıkarılan maddeler arasında bulundu. Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamasını kolaylaştıracak finansmanın artırılmasına ilişkin süreç ise taslakta korundu.
Bununla birlikte bu alanda yeni siyasi taahhütler verilmesi isteniyor. COP31 başkanlığının 21 Kasım'da üçüncü bir taslak metin sunması bekleniyor. Sorunların nasıl çözüleceği ve tarafların bir karara ulaşıp ulaşamayacağı ise bundan sonra netleşecek.



